Ngày 26 tháng 11 năm 2004 Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi một số điều của Luật Đất đai năm 2001, luật này có hiệu lực từ ngày 01/7/2004. Qua 05 năm triển khai thi hành Luật Đất đai, nhìn chung công tác quản lý nhà nước về đất đai ở địa phương đã có những chuyển biến tích cực, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội ở địa phương.

Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Đất đai, các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định số 1621/QĐ-UBND ngày 05/5/2005 và Quyết định số 02/2008/QĐ-UBND ngày 16 tháng 02 năm 2009 quy định về chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND ngày 14 tháng 5 năm 2008 quy định diện tích tối thiểu được phép tách thửa đối với từng loại đất trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó hàng năm Ủy ban nhân dân tỉnh đều ban hành Quyết định quy định giá các loại đất trên địa bàn tỉnh để làm cơ sở cho việc giao đất, cho thuê đất và bồi thường khi nhà nước thu hồi đất.

Căn cứ Nghị định số 68/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số: 30/2004/TT.BTNMT ngày 01/11/2004 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn việc lập, xét duyệt và thẩm định công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và Quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh đã được Chính phủ phê duyệt vào năm 1999, từ năm 2004 đến nay đã có 09/09 huyện, thành, thị và 150/169 xã, phường, thị trấn tổ chức lập xong quy hoạch sử dụng đất của địa phương, đây là cơ sở pháp lý cho việc giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Từ khi Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực đến nay, công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng đã được đẩy mạnh. Theo số liệu thống kê đến thời điểm tháng 12 năm 2008 tỉnh Tiền Giang đã cấp được 2.554 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức với diện tích 7.608,01ha và 437.706 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân với diện tích 162.280ha

Trải qua các thời kỳ, đất đai đã được sử dụng ổn định, nhiều chính sách pháp luật về đất đai đã được ban hành, quy định cụ thể các quyền và lợi ít hợp pháp của người sử dụng đất, bên cạnh đó trình độ hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật của người dân đã được nâng cao, nên những năm gần đây việc  tranh chấp quyền sử dụng đất đã giảm ở mức đáng kể. Tuy nhiên các vụ việc khiếu nại về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất còn phát sinh nhiều, trong tổng số 655 trường hợp tranh chấp, khiếu nại về đất đai đã giải quyết từ năm 2004 – 2008 có đến 230 trường hợp khiếu nại về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất.

Nhìn chung việc triển khai thi hành Luật Đất đai năm 2003 tại tỉnh Tiền Giang đã đạt được một số kết quả khả quan: công tác xét duyệt và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được duy trì và thực hiện tốt; công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được triển khai thực hiện ở tất cả các địa phương, các quy hoạch đều có tính khả thi cao, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế ở địa phương; việc thu hồi đất và bồi thường, giải phóng mặt bằng được thực hiện một cách công khai dân chủ và đúng quy định của pháp luật; công tác thanh tra, giải quyết tranh chấp khiếu nại về quyền sử dụng đất đúng theo quy định của pháp luật, đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ để công tác quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới đạt hiệu quả cao hơn. Cụ thể:

- Đặc thù ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long thửa đất có diện tích nhỏ, trung bình khoảng 1.000m² cho một thửa và mỗi hộ gia đình có thể quản lý sử dụng từ 3-5 thửa. Theo quy định tại Điều 48 Luật Đất đai thì mỗi thửa đất cấp một Giấy chứng nhận và như vậy thực hiện theo điều luật trên ngoài việc gây tốn kém cho người sử dụng đất thì việc lưu giữ các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Phòng Tài nguyên và Môi trường là một vấn đề hết sức khó khăn do không có kho để lưu giữ.

- Vấn đề xác định giá đất theo quy định tại Khoản 1 Điều 56 Luật Đất đai năm 2003 cũng gặp không ít khó khăn. Vì theo điều luật này thì việc xác định giá đất phải đảm bảo hai nguyên tắc:

+ Sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường.

+ Khi có chênh lệch lớn so với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường thì phải điều chỉnh cho phù hợp.

Song, Luật Đất đai cũng như các văn bản dưới luật không đưa ra chuẩn mực, tiêu chí và cơ sở pháp luật để xác định giá đất của nhà nước sát với giá thị trường. Mặt khác tại Khoản 2 Điều 6 Nghị định số: 188/2004/NĐ-CP quy định: “Căn cứ giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế tại địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyết định giá các loại đất cụ thể trong giới hạn cho phép tăng thêm không quá 20% so với giá đất tối đa và giảm không quá 20% so với mức giá tối thiểu của khung giá đất cùng loại quy định tại khoản 1 điều này”. Thực tế ở địa phương, giá đất trên thị trường tại các khu vực đô thị, khu vực chợ, khu đông dân cư hoặc trên các tuyến đường giao thông chính chênh lệch gấp đôi so với giá đất nhà nước quy định. Vì vậy, nếu nhà nước có điều chỉnh giá đất theo quy định trên thì cũng không thể sát với giá thị trường. Đây là một trong những khó khăn khi thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng ở địa phương.

- Theo tập quán ở miền Nam, người dân thường cất nhà ở ngay trên mảnh vườn của họ nên thửa đất ở có vườn, ao thường có diện tích rất lớn, nên việc xác định đất ở đối với trường hợp có vườn, ao theo quy định tại Điều 87 của Luật Đất đai năm 2003 gặp nhiều khó khăn, không thực hiện được.

- Việc quy định về hình thức thuê đất đối với doanh nghiệp trong nước và các tổ chức nước ngoài chưa đảm bảo tính công bằng. Vì theo Điều 108 của Luật Đất đai thì người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài khi thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam được lựa chọn hình thức thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm hoặc thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê. Trong khi đó các tổ chức, cá nhân trong nước chỉ được phép thuê đất theo hình thức trả tiền thuê đất hàng năm và như vậy các quyền sử dụng đất thuê của doanh nghiệp trong nước cũng bị hạn chế hơn so với tổ chức nước ngoài.

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai trong thời gian tới, ngoài việc tăng cường công tác quản lý, sử dụng đất của các cấp các ngành, thiết nghĩ Bộ Tài nguyên và Môi trường cần sớm xem xét trình Quốc hội điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung một số nội dung chưa phù hợp của Luật Đất đai, đồng thời để Luật Đất đai thực sự đi vào cuộc sống thì vấn đề tuyên truyền nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật đất đai cho mỗi người dân là một vấn đề không thể thiếu ở từng địa phương./.

• Công bố Báo cáo môi trường Quốc gia 2008 - 21/04/2009
• Các địa phương tiết kiệm điện hưởng ứng Chiến dịch Giờ trái đất năm 2009 - 26/03/2009
• Thông báo về việc tổ chức giao lưu trực tuyến về lĩnh vực quản lý Tài nguyên và … - 17/02/2009
• Đoàn kiểm tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường làm việc với Sở Tài nguyên và Môi … - 07/11/2008
• Thành lập Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T… - 30/10/2008