Ngày 26 tháng 8 năm 2010, Đoàn công tác của Bộ Tài nguyên và Môi trường do ông Nguyễn Mạnh Hiển, Thứ trưởng làm trưởng đoàn đã đến làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang và các sở, ngành tỉnh về công tác quản lý Nhà nước về đất đai của địa phương.

Tiếp Đoàn có Ông Nguyễn Văn Phòng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh và lãnh đạo các Sở Tài nguyên và Môi trường, Kế hoạch Đầu tư, Tài chính và Trung tâm Phát triển Quỹ đất.

Ông Phan Thanh Hiền, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thay mặt Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo kết quả công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh. Theo đó:

Về công tác lập quy hoạch sử dụng đất: tỉnh  đã tổ chức lập xong báo cáo quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh giai đoạn 2010 – 2020, đang trong giai đoạn hoàn chỉnh. Đã tổ chức lập quy hoạch sử dụng đất 06/10 huyện (Cai lậy, Cái Bè, Chợ Gạo, Tân Phú Đông, Gò Công Đông, thành phố Mỹ Tho) và 80/169 xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh.

Về công tác kiểm kê đất đai năm 2010: Thực hiện Chỉ thị số 618/2009/CT-TTg ngày 15 tháng 05 năm 2009 của Thủ tướng Chính Phủ về việc kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010 và các Thông tư, Quyết định của Bộ Tài nguyên và Môi trường dẫn thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất, Ủy ban nhân dân tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng năm 2010, đồng thời chỉ đạo cho ngành tài nguyên và môi trường triển khai công tác kiểm kê trên địa bàn toàn tỉnh. Đến nay công tác kiểm kê đất đai và xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất đã hoàn thành ở ba cấp, đã tổng hợp số liệu xong để báo cáo về Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Về kết quả đo đạc lập bản đồ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: toàn tỉnh đã có 98.527,29 ha đất nông nghiệp và 24.368,16 ha đất phi nông nghiệp đã được đo đạc lập bản đồ địa chính tỷ lệ: 1/500, 1/1.000, ½.000, 1/5.000. Tỉnh Tiền Giang hiện có 590.169 hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất với diện tích 180.256,13 ha và 2.916 tổ chức sử dụng đất với diện tích 8.217,79 ha. Tính đến tháng 7 năm 2010 đã cấp giấy CNQSD đất đạt kết quả như sau:

- Đất nông nghiệp:  Đã cấp cho 375.581 hộ với diện tích 173.643,49 ha (chiếm 90,69% diện tích đất nông nghiệp) và 415 tổ chức với diện tích 4.363,10 ha (chiếm  2,28% diện tích đất nông nghiệp).

- Đất phi nông nghiệp: Đã cấp cho 214.588 hộ gia đình, cá nhân với diện tích 6.612,64 ha (chiếm 13.23% diện tích đất phi nông nghiệp) và  2.501 tổ chức với diện tích 3854,7 ha (chiếm 7,71% diện tích đất phi nông nghiệp).

Công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại: Từ đầu năm đến nay Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành 09 Quyết định và 11 văn bản giải quyết tranh chấp khiếu nại về lĩnh vực đất đai. Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đã tổ chức 07 cuộc thanh tra, kiểm tra về lĩnh vực đất đai tại các doanh nghiệp, Ủy ban nhân dân xã, phường. Qua thanh tra, kiểm tra đã phát hiện một số sai phạm như: sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không hiệu quả, cho thuê lại không đúng thẩm quyền. Hiện Ủy ban nhân dân tỉnh đang xem xét xử lý các vi phạm.

Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đã tổ chức 08 cuộc kiểm tra về lĩnh vực tài nguyên khoáng sản, phát hiện và xử lý 11 trường hợp vi phạm với số tiền 107.000.000 đồng; Tổ chức 20 cuộc kiểm tra về lĩnh vực môi trường phát hiện và xử lý 14 trường hợp với số tiền 36.000.000 đồng.

Ngoài ra, Sở Tài nguyên và Môi trường còn tổ chức 15 cuộc kiểm tra về lĩnh vực tài nguyên nước, phát hiện và xử lý 14 trường hợp vi phạm với số tiền 47.500.000 đồng.

Về dự án VLAP: Tiến độ thực hiện 03 gói thầu dịch vụ kỹ thuật thuộc Dự án VLAP đã triển khai trong năm 2009 như sau:

- Gói thầu có mã số TG-T-001 “Đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 06 xã (Bình Phục Nhứt, Bình Phan, Bình Ninh, An Thạnh Thủy, Xuân Đông, Hòa Định) huyện Chợ Gạo, nhà thầu trúng thầu là: Liên danh Công ty Cổ phần Công nghệ tin học và Trắc địa bản đồ Bình Minh và Xí nghiệp Đo đạc bản đồ Nông nghiệp I. Đến nay nhà thầu đã hoàn thành công tác đo vẽ bản đồ địa chính 06 xã thuộc gói thầu, đã hoàn thành công tác đăng ký xã Bình Phan, Bình Phục Nhứt (đang xét duyệt cấp giấy xã Bình Phan), các xã còn lại đang tổ chức đăng ký.

- Gói thầu có mã số TG-T-002 “Đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 04 xã (Mỹ Tịnh An, Phú Kiết, Trung Hòa, Hòa Tịnh) huyện Chợ Gạo”, nhà thầu trúng thầu là: Liên danh Công ty Cổ phần Phát triển Công nghệ đo đạc bản đồ và Công ty Cổ phần SGM (SURMACOM - SGM). Đến nay nhà thầu đã hoàn thành công tác đo vẽ bản đồ địa chính 06 xã thuộc gói thầu, đang tổ chức kiểm tra nghiệm thu cấp chủ đầu tư 03 xã và 01 xã cấp đơn vị thi công.

- Gói thầu có mã số: TG-T-003 “Đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 04 xã (Thành Công, Bình Tân, Long Vĩnh, Long Bình) huyện Gò Công Tây”, nhà thầu trúng thầu là: Liên danh Công ty Cổ phần Phát triển Công nghệ đo đạc bản đồ và Công ty Cổ phần SGM (SURMACOM- SGM). Hiện tại đơn vị thi công đã đo đạc xong, chuẩn bị tổ chức đăng ký vào cuối tháng 8 năm 2010.

Theo kế hoạch quý IV năm 2010, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai dự án VLAP trên địa bàn huyện Gò Công Đông, Tân Phú Đông, Cái Bè, thị xã Gò Công và thành phố Mỹ Tho theo phương thức ký hợp đồng trực tiếp với Tổng Công ty Tài nguyên và Môi trường Việt Nam 50% khối lượng công việc (huyện Cái Bè) và tổ chức đấu thầu theo Luật Đấu thầu 50% khối lượng công việc còn lại.

Bên cạnh các kết quả đạt được, công tác quản lý Nhà nước về đất đai ở địa phương trong thời gian qua còn gặp một số khó khăn vướng mắc như:

- Một số trường hợp người sử dụng đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng khi đi định cư nước ngoài họ không làm thủ tục chuyển nhượng hay tặng cho đất đó cho người khác, nên việc xác định quyền sử dụng đất của các đối tượng này sau khi họ xuất cảnh đang là vấn đề tranh cãi hiện nay.

- Điều 80 của Luật Đất đai quy định: đất bãi bồi ven sông, ven biển chỉ được nhà nước cho thuê để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối. Tuy nhiên thực tế ở địa phương rất nhiều tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng đất bãi bồi ven sông (đất liền kề với nhà máy) để làm các cầu cảng phục vụ cho công việc sản xuất, kinh doanh, song căn cứ vào điều luật trên thì địa phương không thể giao hoặc cho họ thuê phần đất trên được.

- Tại khoản 4 điều 56 Luật Đất đai năm 2003 quy định: “Giá đất do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định được công bố công khai vào ngày 01 tháng 01 hàng năm...” và Khoản 3 điều 16 Nghị định số: 188/2004 ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất quy định: “Ủy ban nhân dân tỉnh có trách nhiệm quy định giá đất, điều chỉnh giá đất kịp thời theo đúng quy định tại Nghị định này. Công bố công khai giá đất tại địa phương vào ngày 01 tháng 01 hàng năm”, các quy định trên là nhằm điều chỉnh kịp thời giá đất do nhà nước quy định theo sự biến động giá đất trên thị trường theo từng thời điểm. Tuy nhiên việc điều chỉnh giá đất theo chu kỳ mỗi năm một lần là không cần thiết, đôi khi gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước về đất đai ở địa phương. Cụ thể là:

+ Giá đất nông nghiệp ở nông thôn thường chỉ tăng khi có mở đường giao thông hoặc khi hình thành các khu, cụm công nghiệp.

+ Thực tế ở địa phương một số dự án lớn phải thực hiện việc đền bù trong nhiều năm ( do dự án được làm ở nhiều giai đoạn), do vậy nếu giá đất điều chỉnh theo hàng năm thì sẽ phát sinh trường hợp giá đền bù cho cùng một dự án sẽ khác nhau, gây thắt mắt, khiếu nại trong nhân dân.

- Khoản 3 điều 35 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ quy định  “ ...Khu tái định cư phải được xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ đảm bảo đủ điều kiện cho người sử dụng tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ”. Tuy nhiên Nghị định không đưa ra tiêu chí cụ thể để xác định nơi ở mới tốt hơn nơi ở củ, do vậy trong quá trình tổ chức xây dựng các khu tái định cư ở địa phương gặp nhiều khó khăn.

- Khoản 1 Điều 22 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 có quy định; “Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp không thuộc trường hợp quy định tại Điều 21 Nghị định này mà không có đất để bồi thường thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền quy định tại khoản 1 Điều 16 Nghị định này còn được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm theo một trong các hình thức bằng tiền hoặc bằng đất ở hoặc nhà ở hoặc đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp như sau:

+ Hỗ trợ bằng tiền từ 1,5 đến 5 lần giá đất nông nghiệp đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi; diện tích được hỗ trợ không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương”.

Quy định này là không khả thi cho ngân sách nhà nước và nhà đầu tư, vì ngoài tiền bồi thường giá đất theo quy định thì nhà nước và nhà đầu tư phải bỏ ra một khoảng tiền lớn để hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi, dẫn đến chi phí đầu tư tăng rất cao.

- Việc xác định diện tích đất ở đối với trường hợp có vườn, ao theo quy định tại điều 87 của Luật Đất đai năm 2003 gặp nhiều khó khăn vì theo tập quán ở miền nam thì thửa đất vườn gắn liền với nhà ở thường có diện tích rất lớn nên việc công nhận toàn bộ thửa đất vườn trên là đất thổ cư là không hợp lý, một số người dân có đất bị thu hồi căn cứ vào điều luật này yêu cầu nhà nước đền bù cho họ giá đất ở, gây khó khăn cho các địa phương trong việc áp giá đền bù.

Ông Nguyễn Mạnh Hiển, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường thay mặt đoàn công tác đánh giá cao kết quả công tác quản lý Nhà nước về đất đai ở địa phương đồng thời ghi nhận những khó khăn, kiến nghị của tỉnh và chỉ đạo Tổng cục Quản lý Đất đai sớm có văn bản hướng dẫn để làm cơ sở cho địa phương triển khai thực hiện.

Thứ Trưởng Nguyễn Mạnh Hiển yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh sớm làm việc với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để thống nhất về chỉ tiêu quy hoạch đất lúa đến năm 2020. Trong công tác lập quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh cần tính toán quỹ đất công để đưa ra đấu giá nhằm tạo nguồn thu cho địa phương.

Thứ trưởng cũng đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án VLAP trên địa bàn tỉnh, tổ chức đánh giá lại năng lực các nhà thầu đang thi công để làm cơ sở cho việc xem xét trao các gói thầu tiếp theo, đồng thời có kế hoạch đào tạo, chuẩn bị nguồn nhân lực để tiếp nhận và vận hành dự án.

Nhân dịp này, Thứ tưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đến thăm và nói chuyện với cán bộ chức của Sở Tài nguyên và Môi trường./.

• Hội thao ngành Tài nguyên và Môi trường khu vực phía Nam lần thứ VII – năm 2010 - 18/08/2010
• Công bố dữ liệu viễn thám quốc gia trên thông tin đại chúng - 03/06/2010
• Thông báo về việc tổ chức giao lưu trực tuyến với người dân và doanh nghiệp trê… - 11/05/2010
• Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức Hội nghị giao ban trực tuyến công tác quí 1/… - 16/04/2010
• Ban quản lý dự án VLap cấp Trung ương tổ chức triển khai kế hoạch năm 2010 - 08/03/2010