Ảnh minh họa

Từ năm 2005 trở lại đây, ngày càng xuất hiện nhiều trận động đất hơn, có năm nhiều hơn đến 10 trận. Năm 2010, có rất nhiều trận động đất xảy ra ở Việt Nam. Trong đó, trận lớn nhất đạt 5 độ Richter. Còn những trận nhỏ hơn thì xảy ra trên hàng loạt đứt gãy như Mường Lay - Bắc Yên, Cao Bằng-Tiên Yên, đứt gãy sông Mã, Sông Cả… Trong ngày 28/4 đã có 5 - 6 trận động đất xảy ra ở Lai Châu và Thanh Hóa. Ngoài ra còn rất nhiều trận động đất nhỏ khác đã xảy ra. Hiện tượng này đã làm nhiều người dân tỏ ra lo ngại và hoang mang. Tiến sỹ Lê Huy Minh Giám đốc Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần - Viện Vật lý địa cầu cho biết: Việc các trận động đất xảy ra liên tục trong thời gian qua cho thấy các đới đứt gãy ở nước ta đang hoạt động mạnh và không loại trừ một chu kì động đất mạnh đang lặp lại ở Việt Nam. Rõ ràng, theo chu kỳ, Việt Nam có thể sẽ hứng chịu nhiều trận động đất, dư chấn động đất và sóng thần lớn trong thời gian tới nhưng cho đến nay các cơ quan quản lý cũng như người dân còn thờ ơ với việc chuẩn bị kỹ năng ứng phó với động đất.

Nhìn vào trận động đất xảy ra gần đây nhất tại Hà Nội vào đêm 24/3. Có thể thấy dường như như người dân chỉ hốt hoảng chạy ra khỏi nhà, ở trong các tòa nhà cao tầng thì chen lấn, xô đẩy cố vào được thang máy… Khi chạy thì chạy một cách hỗn loạn chứ không theo hàng lối... Tóm lại, người dân đã tìm cách thoát khỏi nhà của mình theo bản năng. Vì họ ít hoặc không hề biết cách đối phó trong trường hợp xảy ra động đất nên mạnh ai người ấy chạy. Điều đó cho thấy rõ  khả năng ứng phó của người dân, nhất là những người sống trong các nhà cao tầng với động đất còn rất yếu.

Vì vậy hơn bao giờ hết chúng ta hãy trang bị cho mình một chút kiến thức cơ bản để đối mặt với động đất. Theo Doug Copp, đội trưởng Đội cứu hộ của Mỹ, từng đi cứu hộ động đất ở 60 quốc gia Khi tòa nhà sụp đổ, trọng lượng của trần rơi xuống thì đồ đạc ở bên trong ngôi nhà thường bị nghiền nát hoặc xô xát vào nhau, để lại một khoảng trống ngay cạnh chúng. Khoảng không gian này, Doug gọi là "tam giác của cuộc sống". Và lúc đó, mọi người sử dụng cái khoảng trống này để trú ẩn an toàn, tránh bị thương tích.

Khi xảy ra động đất phản ứng thông thường nhất là của bạn là chui xuống gầm bàn làm việc hoặc ô tô. Hành động này sẽ khiến bạn bị nghiền nát. Bạn có thể sống sót trong một khoảng trống nhỏ hơn. Hãy đến cạnh một vật, cạnh một ghế sofa, cạnh một vật to lớn đồ sộ mà sẽ bị bẹp nhẹ nhưng để lại một khoảng trống bên cạnh nó.

Nếu bạn đang ngủ trên giường trong đêm và một trận động đất xảy ra, đơn giản là bạn phải lăn khỏi giường. Một khoảng trống an toàn sẽ tồn tại gần giường. Chính vì thế, các khách sạn có thể đạt được tỷ lệ sống cao hơn rất nhiều trong trận động đất, chỉ đơn giản bằng cách đăng một dấu hiệu phía sau cửa của mỗi phòng báo cho khách nằm xuống trên sàn nhà, bên cạnh phía dưới giường khi có động đất.

Tuyệt đối không đứng dưới ô cửa và rầm cửa khi động đất xảy ra. Không nên đi đến cầu thang. Ngay cả khi cầu thang không bị sụp đổ bởi trận động đất, chúng có thể sụp đổ sau khi quá tải bởi những người bỏ chạy.

Tại Nhật Bản, nơi thường xuyên xảy ra động đất, người dân cũng được hướng dẫn cách xử lý đơn giản, dễ nhớ nhưng rất hữu dụng. Đó là, khi động đất, cần phải tắt nguồn khí gas, mở cửa sổ hoặc cửa ra vào để phòng khi nhà bị sập thì không bị mắc kẹt, lấy túi đựng đồ ăn kiểu lương khô và nước uống phòng khi động đất (túi này có bán sẵn ở các siêu thị). Khi đợt dư chấn qua đi thì ngay lập tức bật tivi để xem tin tức về động đất.

Gần như tất cả các kênh truyền hình được kết nối với hệ thống cảnh báo động đất đều ngay lập tức thông báo chi tiết về nơi xảy ra động đất, cường độ bao nhiêu và cảnh báo khả năng có sóng thần hay không, đưa ra các hướng dẫn cần thiết khác cho người dân...

Chúng ta chưa thể đòi hỏi ngay được những điều tiên tiến về cảnh báo và phòng chống như Nhật, cũng không thể yêu cầu ngay lập tức các cấu trúc từ nay khi xây dựng phải áp dụng kỹ thuật chống động đất... Tuy nhiên, sự cấp thiết một bài học vỡ lòng về kỹ năng phòng chống động đất cho người dân Việt Nam, trẻ em Việt Nam phải sớm được bắt đầu. Thiên nhiên rất khó lường, nhưng nếu có sự chuẩn bị và đề phòng sẽ góp phần giảm bớt thiệt hại khi thiên tai xảy ra.

Chúng ta đã có những bài học về an toàn giao thông trong trường học cho học sinh, có bài học về kỹ năng phòng chống cháy nổ trong cơ quan, xí nghiệp, nhà máy, bệnh viện, nhà chung cư... cho từng công nhân, người dân và lập nên những đội phản ứng nhanh, thanh niên xung kích... Trong giai đoạn hiện nay cũng cần bổ sung thêm bài học về kỹ năng chống động đất.

• ĐBSCL: Nước mặn xâm nhập 70 km trong mùa khô - 21/02/2011
• Tiền Giang: Tranh thủ lấy nước “cứu khát” cho dân - 15/04/2010
• Tin áp thấp nhiệt đới gần bờ - 20/01/2010
• Tin áp thấp nhiệt đới trên biển Đông - 25/11/2009
• Tin bão khẩn cấp (Cơn bão số 11) - 02/11/2009