Hình ảnh minh họa

Trong thời kỳ đổi mới, nền kinh tế nước ta vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN thì cơ chế “xin – cho” cùng những khuyết tật vốn có của nó đã tạo nên một nền hành chính quan liêu,  trì trệ, kìm hãm sự phát triển của xã hội.

Một trong những hạn chế đó là thủ tục tiếp nhận và giải quyết công việc của công dân và tổ chức,  trước hết là thủ tục hành chính còn chồng chéo, do nhiều ngành, nhiều cấp quy định, vừa thiếu tính đồng bộ,  vừa rườm rà phức tạp,  thường xuất phát từ yêu cầu thuận lợi của cơ quan có trách nhiệm giải quyết công việc mà chưa quan tâm đầy đủ đến nguyện vọng và sự thuận tiện của nhân dân. Nhiều cơ quan nhà nước chưa thực hiện đúng các quy định về việc tiếp nhận và giải quyết công việc của người dân, còn đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan. Và cuối cùng là công việc không ai giải quyết.

Chính vì vậy, cải cách thủ tục hành chính trở thành một đòi hỏi bức xúc, để đáp ứng yêu cầu chính đáng của người dân. Đây cũng là một nội dung quan trọng của việc cải cách một bước nền hành chính quốc gia.

Thực hiện Đề án 30 của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực, những năm qua công tác cải cách thủ tục hành chính về đất đai trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đã có những chuyển biến tích cực. Các thủ tục hành chính về đất đai được công bố, công khai một cách rỏ ràng, minh bạch tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Tổ tiếp nhận và hoàn trả hồ sơ cấp xã đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan nhà nước.

Thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đất đai đã được quy định theo nguyên tắc "một cửa", thủ tục hồ sơ đơn giản, thời gian thực hiện các thủ tục được rút ngắn. Sau Đề án 30 đã rà soát giảm từ 85 còn 71 thủ tục, các thủ tục được công bố công khai để người dân và doanh nghiệp thuận tra cứu áp dụng.

Để đáp ứng yêu cầu của công tác cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực đất đai, đến nay, hệ thống Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện đã được thành lập trên phạm vi toàn tỉnh, biên chế cho Văn phòng đăng ký cấp huyện trung bình từ 10 – 20 người. Tổ chức này ra đời đã phân định rõ hoạt động quản lý Nhà nước với hoạt động dịch vụ công, tăng cường nhân lực, quản lý hồ sơ địa chính theo một đầu mối, tạo điều kiện thực hiện các thủ tục hành chính theo một cửa liên thông được thuận lợi hơn.

Trên cơ sở các quy định của Chính phủ và Bộ Tài nguyên và Môi trường về trình tự, thủ tục và thời gian giải quyết thủ tục hành chính về đất đai, Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang đã ban hành Quyết định số 1945/2009/QĐ-UB quy định về trình, thủ tục và thời gian giải quyết thủ tục hành chính về đất đai trên địa bàn tỉnh, theo đó thời gian giải quyết từng loại thủ tục được rút ngắn hơn từ 5 – 10 ngày so với thời gian quy định.

Quá trình giải quyết từng thủ tục cụ thể, địa phương cũng linh hoạt vận dụng nhiều quy trình kết hợp. Ví dụ như trường hợp nhận chuyển nhượng cùng với chuyển mục đích, trường hợp này khi nhận hồ sơ Bộ phận tiếp nhận sẽ hướng dẫn người sử dụng đất nộp cùng lúc hai loại hồ sơ (hồ sơ nhận chuyển nhượng và hồ sơ chuyển mục đích) và thời gian hẹn trả kết quả trong trường hợp này chỉ áp dụng thời gian giải quyết của một thủ tục. Về thời gian giải quyết hồ sơ xin đăng ký thế chấp theo quy định là 03 ngày, nhưng thực tế ở địa phương chỉ giải quyết trong thời gian 01 buổi.

 Điều này đã tạo điều kiện cho người dân không phải đi lại nhiều lần và thời gian giải quyết cũng được rút ngắn hơn rất nhiều so với quy định.

Sau khi của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Thông tư số 16/2011/TT-BTNMT ngày 20 tháng 5 năm 2011, tỉnh Tiền Giang đã tổ chức xây dựng lại Quy định trình tự thủ tục và thời gian giải quyết thủ tục hành chính về đất đai trên địa bàn tỉnh. Theo dự thảo của Quy định thời gian cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ rút ngắn còn 26 ngày làm việc. Riêng thời gian giải quyết hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các doanh nghiệp trong khu công nghiệp chỉ có 05 ngày làm việc, giảm 10 ngày so với quy định.

Ngoài ra, các trường hợp cấp đổi giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp quy định tại điểm 2 khoản 3 Điều 4 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản; Cấp đổi giấy chứng nhận bị ố, nhòe, rách, hư hỏng hoặc do đo đạc lại; Cấp lại lại giấy chứng nhận bị mất,... được giao cho Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất trình Ủy ban nhân dân cùng cấp ký Giấy chứng nhận theo đúng tinh thần Nghị định số 88/2009/NĐ-CP.

Nhìn chung, công tác cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh Tiền Giang trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả khả quan. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số khó khăn trong công tác thực hiện cải cách thủ tục hành chính về lĩnh vực đất đai như sau:

- Điều 41 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ Quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư đã bãi bỏ các Điều 125, 126, 127 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP quy định về trình tự thủ tục và thời gian giải quyết thủ tục giao đất, cho thuê đất. Tuy nhiên Nghị định số 69/2009/NĐ-CP chỉ quy định lại trình tự, thủ tục mà không quy định lại thời gian để giải quyết các thủ tục này là bao lâu nên rất khó khăn cho Sở Tài nguyên và Môi trường trong việc giải quyết thủ tục này. Bên cạnh đó, thời gian để Sở Tài chính hoàn tất việc xác định đơn giá giao đất, đơn giá cho thuê đất thường từ 20 – 30 ngày, trong khi thủ thời gian giải quyết thủ tục này tỉnh quy định chỉ có 38 ngày. Do đó, ngành Tài nguyên và Môi trường rất khó khăn để hoàn thành đúng thời gian quy định.

 - Cải cách thủ thục hành chính không có nghĩa là rút ngắn thời gian giải quyết mà vấn đề cốt lõi ở đây là mức độ chính xác về thời gian hẹn trả kết quả và chất lượng của quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, xu hướng chung trong thời gian qua thì công tác cải cách thủ tục hành chính thường nặng về việc giảm bớt thời gian giải quyết, trong khi nhân lực và năng lực của Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất chỉ mới từng bước được củng cố, số lượng hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính về đất đai phát sinh ngày càng nhiều, điều này dẫn đến hồ sơ trễ hẹn, tạo dư luận không tốt trong nhân dân.

- Một số quy định của các Bộ, ngành Trung ương chưa thống nhất với nhau dẫn đến phiền hà cho người sử dụng đất. Cụ thể như trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng đất: Cơ quan công chứng chỉ chứng thực hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong trường hợp tách thửa khi người sử dụng đất cung cấp được diện tích cụ thể, chính xác (phải có bản trích đo địa chính khu đất). Tuy nhiên, trích đo là nhiệm vụ của Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất và nhiệm vụ này được thực hiện sau khi đã nhận hồ sơ đăng ký nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

- Trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc xác nhận hoàn công công trình xây dựng chưa được quy định cụ thể, rõ ràng trong các văn bản Quy phạm pháp luật. Ngành Xây dựng thì cho rằng, vấn đề kiểm tra việc thực hiện giấy phép xây dựng trước khi chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng thuộc trách nhiệm của ngành Tài nguyên và Môi trường, trong khi ngành Tài nguyên và Môi trường lại không có chức năng này.

- Hiện nay tình trạng người Việt Nam đã định cư ở nước ngoài nhưng vẫn còn đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trước khi họ xuất cảnh), nay họ yêu cầu được thực hiện các quyền của người sử dụng đất. Tuy nhiên, hệ thống văn bản pháp luật của nước ta hiện nay chưa quy định về  trình tự thủ tục giải quyết cho trường hợp này. Vừa qua, tỉnh đã có văn bản xin ý kiến Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhưng chưa nhận được phản hồi từ hai bộ này nên hiện nay các hồ sơ thực hiện thủ tục hành chính về đất đai có liên quan đến người Việt Nam định cư ở nước ngoài gặp rất nhiều khó khăn.

Với những thuận lợi và khó khăn nêu trên, chúng tôi nghĩ rằng để việc thực hiện chủ trương cải cách thủ tục hành chính về đất đai đạt hiệu quả cao hơn trong thời gian tới, ngoài việc tuân thủ đúng các quy định của Pháp luật và sự nổ lực của từng cơ quan Nhà nước thì việc ban hành một hệ thống văn bản pháp luật đồng bộ, rõ ràng, cụ thể và sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành là hết sức cần thiết./.

• Quy định việc bán, cho thuê, cho thuê mua và quản lý sử dụng nhà ở cho người có … - 29/05/2011
• Sửa Luật đất đai để xóa bỏ cơ chế xin - cho - 25/04/2011
• Tiền Giang: Gần 50.000 hồ sơ đất đai, nhà ở được giải quyết theo cơ chế "Một cửa… - 22/02/2011
• Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức Hội nghị tổng kết năm 2010 và triển khai nhi… - 24/01/2011
• Ngành Tài nguyên và Môi trường tỉnh Tiền Giang tổ chức thành công Hội thao lần t… - 27/12/2010